Tag

nieruchomości

Browsing

Mieszkania przeznaczone dla osób w kryzysie bezdomności i z problemami zdrowotnymi trafiają do oferty zagranicznych inwestorów jako „bezpieczna” lokata z gwarancją państwa. Z ustaleń BBC wynika, że w części z nich lokatorzy mieszkają wśród pleśni i szkodników, a opisy z reklam mijają się z rzeczywistością.

Jak działa system, na którym zarabiają inwestorzy

W Anglii istnieje rodzaj lokali zwany supported exempt accommodation, czyli mieszkania wspierane. Trafiają do nich m.in. osoby z zaburzeniami psychicznymi, z uzależnieniami i uciekające przed przemocą domową. Dostawcy takich lokali mogą pobierać z budżetu państwa wyższy zasiłek mieszkaniowy niż standardowy limit, bo ich koszty są większe. Lokatorom przysługuje opieka, wsparcie i nadzór, ale przepisy nie określają, ile tego wsparcia ma być.

Dziennikarze naliczyli ponad 40 firm, które sprzedają takie nieruchomości inwestorom w Wielkiej Brytanii i za granicą, m.in. w Hongkongu, Makau, Nigerii, Turcji i Holandii. Około tuzina z nich współpracuje z deweloperem Lee Jonesem. Ponieważ prywatne firmy i osoby fizyczne nie mogą same być dostawcami mieszkań wspieranych, inwestorzy kupują lokale, a te wynajmuje się organizacjom mieszkaniowym finansowanym ze środków publicznych.

Przykład z Runcorn

Phil mieszka w Castleview House w Runcorn w hrabstwie Cheshire i utrzymuje się z zasiłków. Opisuje budynek jako piekło na ziemi, a skarży się na czarną pleśń i szczury. Jego mieszkanie w maju 2025 roku kupił czeski inwestor za 163 150 funtów, czyli ponad dwa razy więcej niż kosztują podobne lokale w tym bloku (około 75 tys. funtów). Czeska agencja reklamowała je jako źródło dochodu wspierane przez rząd, z zadbanymi lokatorami i nieruchomością w doskonałym stanie. Phil twierdzi, że nigdy nie dostał żadnej opieki ani nie spotkał pracownika organizacji Nurture Housing Association, która zarządza jego mieszkaniem. O sprzedaży dowiedział się dopiero od dziennikarzy.

Z reklamy wynikało też, że Nurture zapewnia mieszkania osobom objętym opieką po leczeniu psychiatrycznym. Phil zaprzecza, by kiedykolwiek był przymusowo hospitalizowany. Nurture przyznała, że w Castleview House działa w ramach „ogólnego modelu zarządzania mieszkaniami”, a nie jako dostawca mieszkań wspieranych, i nazwała czeską reklamę „historycznym materiałem” przygotowanym przez osoby trzecie. Lee Jones zapewnił, że jego lokale są dobrej jakości, a za części wspólne nie odpowiada od sprzedaży budynku w 2021 roku.

Podobne problemy reporterzy zobaczyli w Bradford, gdzie mieszkańcy pokazywali karaluchy, zepsute alarmy przeciwpożarowe, nieczynne windy i przecieki. W Londynie w mieszkaniu lokatora o imieniu Mo zawalił się sufit po ponad roku nienaprawianego przecieku. Właściciel i dostawca wsparcia mówią, że zajmują się sprawą, a sufit naprawiono po kontakcie z BBC.

Kto za to odpowiada?

Firmy, o których mowa w materiale, nie łamią prawa. Krytycy wskazują jednak na lukę w regulacjach. Ustawa o mieszkalnictwie wspieranym, która ma wprowadzić licencje dla dostawców i dać samorządom prawo zamykania placówek niespełniających norm, została uchwalona trzy lata temu, ale nadal nie weszła w życie. Posłanka Abena Oppong-Asare, przewodnicząca parlamentarnej komisji ds. mieszkalnictwa, powiedziała, że w obecnym systemie „nikt nie ponosi bezpośredniej odpowiedzialności”. Jasmine Basran z organizacji Crisis oceniła, że na wdrożenie przepisów czekano zbyt długo, a w międzyczasie w tym obszarze dochodzi do najgorszych form wyzysku.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Sprawa dotyczy angielskich przepisów, więc bezpośrednio nie wpływa na prawo w Polsce ani w UE. Jest jednak ostrzeżeniem dla osób, które rozważają zakup nieruchomości za granicą za pośrednictwem pośredników. Hasła takie jak „gwarantowany przez państwo czynsz” czy „długa umowa najmu” nie zastąpią sprawdzenia stanu budynku, ceny rynkowej i rzeczywistej roli najemcy. Warto porównać cenę z podobnymi lokalami w tym samym budynku, bo w opisanym przypadku różnica była ponad dwukrotna.

Wątek ma też wymiar społeczny. W Wielkiej Brytanii mieszka wielu Polaków, a mieszkania wspierane są częścią tamtejszego systemu pomocy. Z materiału nie wynika, by dotyczyło to konkretnie polskich lokatorów, ale pokazuje on, jak trudno o pomoc, gdy właściciel mieszka w innym kraju, a za lokal odpowiada kilka firm naraz.

Źródło: BBC News – „Mouldy, infested housing for vulnerable people sold as ethical investments abroad”

nederland-oeso.org hexi-dump.org piszemydlaciebie.pl